วิญญาณฐิติ ๗

วิญญาณฐิติ หมายถึง ภูมิอันเป็นที่ตั้งแห่งวิญญาณ ที่ตั้งแห่งปฏิสนธิวิญญาณ มีสิ่งควรกำหนดความแตกต่างกันดังนี้
๑. สัตว์บางพวก มีกายต่างกัน ได้แก่มีร่างกาย ตัวตนที่แตกต่างกันไป สูง ต่ำ ดำ ขาว อ้วน ผอม พิการ สมบูรณ์ เป็นรูปลักษณ์ภายนอกที่เห็นได้ทั่วไป ดังเช่น คนไทย กับฝรั่ง นิโกร เป็นต้น
๒. สัตว์บางพวก มีสัญญาต่างกัน ได้แก่มีการรู้ และรับอารมณ์ที่แตกต่างกันไป ดี ชั่ว ประณีต หยาบ เพราะสัตว์เหล่านี้ถือว่าเป็นปุถุชนอยู่ ยังมีกิเลสหนาปัญญาหยาบแตกต่างกันไปเป็นลำดับชั้น ท่านจัดไว้ ๗ ประเภท ตามลักษณะของสัตว์ที่ยังมีสัญญาอยู่ ดังนี้
๑. ประเภทที่มีกายต่างกันมีสัญญาต่างกัน ได้แก่ มนุษย์ เทวดาในสวรรค์ชั้นฉกามาวจร ( จาตุมหาราช-ปรนิมมิตวสวัตดี ) และพวกเวนิกเปรต ที่พ้นจากอบายภูมิ ๔
๒. ประเภทที่มีกายต่างกัน มีสัญญาอย่างเดียวกัน ได้แก่ พรหมผู้เกิดในชั้นปฐมฌานภูมิ ๓ ชั้น คือ พรหมปาริสัชชา, พรหมปโรหิตา, มหาพรหม
๓. ประเภทที่มีกายอย่างเดียวกัน แต่มีสัญญาต่างกัน ได้แก่ พรหมผู้เกิดในชั้นทุติยฌานภูมิ คือ อาภัสสรพรหม
๔. ประเภทที่มีกายอย่างเดียวกัน มีสัญญาอย่างเดียวกัน ได้แก่ พรหมผู้เกิดในชั้นตติยฌานภูมิ คือ สุภกิณหพรหม
๕. ประเภทที่เข้าถึงอากาสานัญจยตนฌาน ได้แก่ อรูปพรหมผู้เกิดในอรูปาวจรภูมิชั้นที่ ๑ ด้วยฌานที่กำหนดอากาศ คือช่องว่างอันหาที่สุดมิได้เป็นอารมณ์
๖. ประเภทที่เข้าถึงวิญญาณณัญจายตนฌาน ได้แก่ อรูปพรหมผู้เกิดในอรูปาวจรภูมิชั้นที่ ๒ ด้วยฌานที่กำหนดวิญญาณอันหาที่สุดมิได้เป็นอารมณ์
๗. ประเภทที่เข้าถึงอากิญจัญญายตนฌาน ได้แก่ อรูปพรหมผู้เกิดในอรูปาวจรภูมิชั้นที่ ๓ ด้วยฌานที่กำหนดภาวะที่ไม่มีอะไร ( ความว่าง ) เป็นอารมณ์